Сверь числа и знаки с фото.
№ 3. Берилди: Бардыгы — 40 окуучу Эркек балдар — 15 окуучу [Фигура: эки сапты бириктирген кашаа, анын жанында «Кыздар — ?»]
Чыгаруу: а) Эркек балдар канча пайызды түзөт? \(\frac{15}{40} \times 100 = 37,5\%\) Жообу: 37,5%
б) Кыздар канча пайызды түзөт? Кыздар: \(40 - 15 = 25\) \(\frac{25}{40} \times 100 = 62,5\%\) Жообу: 62,5%
Текшерүү: \(37,5\% + 62,5\% = 100\%\)
Ооба, баары туура чыгарылган — эсептөөлөр да, текшерүү да туура. ✅
Негизги принцип: пайыз — бөлүктүн бүтүнгө болгон катышы, 100гө көбөйтүлгөн: \[ \text{пайыз} = \frac{\text{бөлүк}}{\text{бүтүн}} \times 100\% \] Бул жерде бүтүн — 40 окуучу, ал 100% деп алынат.
Кадамдар:
- Бүтүн санын белгилейбиз: 40 окуучу.
- Эркек балдар: \( \frac{15}{40} \times 100 = 37{,}5\% \).
- Кыздардын саны: \( 40 - 15 = 25 \) — бул «Кыздар — ?» деген суроого жооп.
- Кыздар: \( \frac{25}{40} \times 100 = 62{,}5\% \).
Текшерүү: \( 37{,}5\% + 62{,}5\% = 100\% \) — туура, анткени бардык окуучулар эки топко гана бөлүнөт.
Кошумча жол: кыздарды кайрадан бөлчөк менен эсептебей эле тапса болот: \( 100\% - 37{,}5\% = 62{,}5\% \). Ошондой эле \( \frac{15}{40} = \frac{3}{8} \), \( \frac{25}{40} = \frac{5}{8} \), ал эми \( \frac{3}{8} + \frac{5}{8} = 1 \), башкача айтканда 100%.