Сверь числа и знаки с фото.
Жұмыс парағы: ксилема, флоэма және олардың құрылымдық элементтері 7 сынып • Бөлім: Заттардың тасымалдануы • Оқу мақсаты 7.1.3.5: флоэма мен ксилема элементтерінің құрылысын салыстыру Аты-жөні: ___ Сынып: ___ Күні: ___
1-тапсырма. Салыстыру кестесі (3 балл) Кестені толтырыңыз. Әр бағанды дұрыс толтырсаңыз, 1 балл беріледі.
Белгісі Ксилема Флоэма Қызметі ___ ___ Тасымалдайтын заттары ___ ___ Қозғалыс бағыты ___ ___ Құрылымдық элементтері ___ ___ Жасушалары (тірі / өлі) ___ ___ Сабақтағы орны ___ ___ Ұқсастығы: ___ 2-тапсырма. Тәжірибе және сабақтың құрылысы (4 балл) а) Сабақтың көлденең кесіндісіндегі 1–4 қабаттарын атаңыз (2 б):
- ___ 2) ___
- ___ 4) ___ [Рисунок: сабақтың дөңгелек көлденең кесіндісі; концентрлі қабаттар сыртынан ішке қарай 1, 2, 3, 4 сандарымен белгіленген.] ә) Өркенді боялған суға салып, сабағын тіліп қарағанда тек сүрек қабаты боялды. Бұл нені білдіреді? (2 б)
3-тапсырма. «Жағдаят» (4 балл)
- Ксилеманың қызметі тоқтап қалды деп елестетіңіз. Өсімдікте қандай өзгерістер, қандай ретпен орын алады? (2 б)
- Флоэманың қызметі тоқтап қалды деп елестетіңіз. Өсімдікте қандай өзгерістер, қандай ретпен орын алады? (2 б)
Жалпы балл: ___ / 11 Бағалау: жақсы / орташа / қайталау керек (қажетін белгілеңіз)
1-тапсырма
| Белгісі | Ксилема | Флоэма |
|---|---|---|
| Қызметі | Су мен минералды тұздарды тамырдан жапыраққа тасымалдайды; тірек болады | Жапырақта түзілген органикалық заттарды өсімдік мүшелеріне тасымалдайды |
| Тасымалдайтын заттары | Су, минералды тұздар | Органикалық заттар (қант, аминқышқылдары) |
| Қозғалыс бағыты | Төменнен жоғары, бір бағытта | Жапырақтан басқа мүшелерге, негізінен төмен |
| Құрылымдық элементтері | Ыдыс түтікшелері, трахеидтер, талшықтар, паренхима | Електі түтікшелер, серіктес жасушалар, талшықтар, паренхима |
| Жасушалары (тірі / өлі) | Өлі | Тірі |
| Сабақтағы орны | Сүрек қабаты, камбийдің ішінде | Қабық қабаты, камбийдің сыртында |
Ұқсастығы: екеуі де өткізгіш ұлпалар; заттарды тасымалдайды, ұзын түтікшелерден тұрады.
2-тапсырма
а) 1 – тығын; 2 – флоэма (қабық); 3 – камбий; 4 – ксилема (сүрек).
ә) Боялған су сүрек (ксилема) арқылы жоғары көтеріледі: ксилема су мен минералды тұздарды өткізеді.
3-тапсырма
Су мен минералды тұздардың қозғалысы тоқтайды → жапырақтар солып, фотосинтез бұзылады → өсімдік қурайды.
Органикалық заттар жапырақтан басқа мүшелерге бармайды → тамыр мен өсу мүшелері қоректенбейді → өсу тоқтап, өсімдік әлсіреп өледі.