Сверь числа и знаки с фото.
Міхась Башлакоў ВЕРАСЕНЬ
Плыве туман над скошанаю нівай. Па росных сцежках верасень брыдзе. І халадзее сумам жураўліным Апошняя лілея на вадзе.
Ліст залаты на срэбнай павуціне Гайдаецца над цёмнаю вадой. І восень у зялёных вершалінах Вавёркаю мілгае маладой.
Сумненняў час, час роздуму прыходзіць, Час прасвятлення даляў і душы... Які спакой у восеньскай прыродзе!.. Якая таямнічасць у цішы!..
- Асноўныя вобразы і карціны
- Лірычны герой
- Значнасць
- Кампазіцыя
- Тропы
- Рытм верша
Міхась Башлакоў. «Верасень»
Тэма: карціна ранняй восені і яе сувязь з унутраным станам чалавека.
Ідэя: восень — час спакою, роздуму і духоўнага прасвятлення; прырода дапамагае зразумець сябе.
4. Асноўныя вобразы і карціны. Туман над скошанай нівай, росныя сцежкі, верасень-падарожнік, апошняя лілея на вадзе; залаты ліст на срэбнай павуціне; восень-вавёрка ў зялёных вершалінах; спакой і таямнічая цішыня. Рух ідзе ад знешняга пейзажу да ўнутранага свету.
5. Лірычны герой. Чулы назіральнік: адчувае жураўліны сум і сумненні, але разам з тым захапленне, спакой і прасвятленне. Ён разважае пра час і душу, знаходзіць гармонію ў восені; пачуцці падкрэсліваюць рытарычныя выклічнікі.
6. Сэнс і значнасць. Верш — узор філасофскай пейзажнай лірыкі: паказвае, што восень — час роздуму і духоўнага абнаўлення; вучыць бачыць прыгажосць у згасанні і адчуваць сувязь прыроды і чалавека.
7. Кампазіцыя. Тры строфы па чатыры радкі: 1-я — пейзаж поля і вады, 2-я — ліст і восень-вавёрка, 3-я — роздум і абагульненне. Рух ад канкрэтнага да філасофскага; кантраст руху і спакою; кульмінацыя — апошнія радкі.
8. Тропы. Увасабленне: «верасень брыдзе», «восень... вавёркаю мілгае». Эпітэты: «росныя сцежкі», «жураўліны сум», «ліст залаты», «срэбная павуціна». Метафары: «халадзее сумам жураўліным», «час прасвятлення даляў і душы». Параўнанне: «вавёркаю... маладой». Антытэза руху і спакою. Рытарычныя выклічнікі: «Які спакой...! Якая таямнічасць...!». Алітэрацыя [л], [с], [ц] стварае адчуванне плаўнасці і цішыні.
9. Рытм і памер. Аснова — пяцістопны ямб з пірыхіямі і спанедэямі; жаночыя (1-ы, 3-і) і мужчынскія (2-і, 4-ы) канчаткі. Рыфмуюцца 2-і і 4-ы радкі, 1-ы і 3-і — халастыя. Рытм спакойны, плаўны, адпавядае настрою верша.