Сверь числа и знаки с фото.
- Айырымы \(d \neq 0\) болатын \((a_n)\) арифметикалық прогрессиясының жетіншіден он үшінші мүшесін қоса алғанда, мүшелерінің қосындысы 52,5-ке тең. Осы прогрессияның 7,5-ке тең мүшесінің реттік нөмірін табыңдар.
Жауабы: \(n = 10\).
Негізгі ой: ортаңғы мүше тәсілі
Арифметикалық прогрессияда ортадан бірдей қашықтықтағы мүшелердің қосындысы бірдей болады:
\[a_7 + a_{13} = a_8 + a_{12} = a_9 + a_{11} = 2a_{10}\]
Шешу қадамдары
7-ден 13-ке дейін қоса алғанда неше мүше бар екенін санаймыз: \[13 - 7 + 1 = 7 \text{ мүше}\]
Көршілес жұптарды ортаңғы мүшемен алмастырамыз: \[a_7+a_8+a_9+a_{10}+a_{11}+a_{12}+a_{13} = 2a_{10}\cdot 3 + a_{10} = 7a_{10}\]
Шарт бойынша қосынды 52,5-ке тең: \[7a_{10} = 52{,}5 \quad\Rightarrow\quad a_{10} = \frac{52{,}5}{7} = 7{,}5\]
Демек, 7,5-ке тең мүше — ондық мүше. \(d \neq 0\) болғандықтан прогрессия не өседі, не кемиді, сондықтан 7,5 мәні тек бір рет кездеседі. Жауап жалғыз: \(n = 10\).
Тексеру
Егер \(a_{10} = 7{,}5\) болса, онда қосынды \(7 \cdot 7{,}5 = 52{,}5\) — шартпен дәл келеді. ✓
Есте қалатын ереже: тақ санды тізбектес мүшелердің қосындысы әрдайым «мүше саны × ортаңғы мүше» болады. Сондықтан \(a_1\) мен \(d\)-ны табудың қажеті жоқ — бұл есепте олар артық берілген.