Новая Школа - онлайн-школа подготовки к ЕГЭ
Задача · 8 класс Задача №3828977
А
Аноним
9 часов назад · публичный вопрос
А
Аноним

Мага кыскача конспект жазып берчи кыска кылып бирок тушунуктуу кылып жаз

Ответ нейросети
9 часов назад

Кыскача конспект: Мөңгүлөрдүн таралышы

  • Кар сызыгы – кар жыл бою эрибей турган бийиктик. Ал климатка, рельефке жана капталдын экспозициясына жараша өзгөрөт.
  • Негизги мыйзам: кар сызыгы түндүктөн түштүккө жана батыштан чыгышка карай бийиктейт. Себеби: түштүктө температура жогору, чыгышта жаан-чачын аз.
  • Мисалдар: Талас Ала-Тоодо 3750 м, Түркстанда 4140 м; Чаткал–Кыргыз Ала-Тоодо 3500–3800 м, Кашкаал-Тоодо 4250 м.
  • Капталдын таасири: түндүк капталда кар сызыгы төмөн (Ала-Арча 3710–3720 м), түштүк капталда жогору (Суусамыр 3960 м). Айырма 250 м; Борбордук Тянь-Шанда 500–600 м, Чоң Алайда 600–800 м.
  • Эң бийик кар сызыгы: Чоң Алайдын чыгышында, Жаңай-Дартак алабында – Коженевский мөңгүсүндө 5100 м, чыгыш куймасында 5200 м.
  • Ички райондор: Ысык-Көлдүн таасири менен Тескей Ала-Тоодо 3650–3750 м, Сары-Жазда 3900 м.
  • Мөңгүнүн этеги: кар сызыгы сыяктуу эле четки тоолордо төмөн, ички райондордо жогору; терең капчыгайларда 2900 мге чейин төмөндөйт.
  • Мөңгүлөрдүн типтери: дендрит (бутактанган), өрөөн, кар, асылма. Эң чоңу – Түштүк Энилчек: 58,9 км, 613,2 км²; Борбордук Азияда 3-орунда (Сиачен жана Федченкодон кийин).
  • Статистика: 6516 мөңгү; 20 мөңгүнүн аянты 25 км²ден ашык, 53 мөңгүнүкү 10 км²ден ашык. 20 ири мөңгү бардык аянттын 21%ин, 10 км²ден чоңдору 28%ин түзөт. Көпчүлүгү кар жана асылма типте (60%тен ашык). «Жалпак чокулардагы мөңгүлөр» – 230дан ашык, 215 км².

Обсуждение

2 сообщения
А
Аноним

Дагы кыскача текст турундо жазчы

Нейросеть9 часов назад

Кыргызстандын мөңгүлөрү (кыскача текст)

Кар сызыгы — кар жыл бою эрибей турган бийиктик. Ал климатка, рельефке жана капталдын багытына жараша өзгөрөт: тоолордун четинде төмөн, ички райондордо жогору; түндүк капталда төмөн, түштүк капталда жогору; батыштан чыгышка карай бийиктейт. Мисалы, Талас Ала-Тоодо 3750 м, Түркстанда 4140 м; Чаткал жана Кыргыз Ала-Тоодо 3500–3800 м, Кашкаал-Тоонун түндүк капталында 4250 м. Капталдын экспозициясы да таасир этет: Ала-Арчада 3710–3720 м, Суусамырда 3960 м (250 м айырма), Борбордук Тянь-Шанда 500–600 м, Чоң Алайда 600–800 м.

Эң бийик кар сызыгы Чоң Алай кырка тоосунун чыгышында, Жаңай-Дартак алабындагы Корженевский мөңгүсүндө — 5100 м, чыгыш куймасында 5200 м. Ички райондордо Ысык-Көлдүн жылуулук таасири менен Тескей Ала-Тоодо 3650–3750 м, Сары-Жазда 3900 м. Мөңгүлөрдүн этеги да четки тоолордо төмөн, ички райондордо жогору: Чаткал жана Кыргыз Ала-Тоодо 3200–3300 м, Кашкаал-Тоонун түндүк капталында 4000 м; терең капчыгайларда 2900 мге чейин төмөндөйт.

Морфологиялык типтери боюнча Борбордук Азиядагы мөңгүлөрдүн бардык типтери кездешет. Эң ирилери — дендрит (бутактанган) мөңгүлөр. Эң чоңу — Түштүк Энилчек: узундугу 58,9 км, аянты 613,2 км²; Борбордук Азияда Сиачен жана Федченкодон кийин үчүнчү орунда. Кыргызстанда аянты 0,1 км²ден жогору 6516 мөңгү катталган; 20 мөңгүнүн аянты 25 км²ден, 53 мөңгүнүкү 10 км²ден ашат. 20 ири мөңгү бардык аянттын 21%ин, 10 км²ден чоңдору 28%ин түзөт. Сан боюнча көпчүлүгү кар жана асылма тибинде (60%тен ашык); «жалпак чокулардагы мөңгүлөр» 230дан ашык, аянты 215 км².