Сверь числа и знаки с фото.
\[a=11,\quad b=12,\quad c=?\] \[\cos\alpha -,\quad \sin\alpha -,\quad \operatorname{tg}\alpha -,\quad \cos\beta -,\quad \sin\beta -,\quad \operatorname{tg}\beta -\] [Рисунок: тікбұрышты үшбұрыш; \(B\) төбесінде тік бұрыш (\(90^\circ\)); \(AB=11\), \(BC=12\); \(A\) төбесінде \(\beta\), \(C\) төбесінде \(\alpha\); үстіңгі жағында «?» белгісі.]
Қысқаша жауап:
\[ c=\sqrt{265}\approx16{,}28. \]
Суретте \(\alpha\) бұрышы \(C\) төбесінде, \(\beta\) бұрышы \(A\) төбесінде. Онда:
\[ \begin{array}{c|c|c|c} & \cos & \sin & \operatorname{tg}\\ \hline \alpha & \dfrac{12}{\sqrt{265}} & \dfrac{11}{\sqrt{265}} & \dfrac{11}{12}\\ \beta & \dfrac{11}{\sqrt{265}} & \dfrac{12}{\sqrt{265}} & \dfrac{12}{11} \end{array} \]
Қалай шықты:
\(B\) төбесіндегі бұрыш тік, сондықтан \(AC=c\) — гипотенуза, ал \(AB=11\) және \(BC=12\) — катеттер.
Пифагор теоремасы бойынша:
\[ c^2=11^2+12^2=121+144=265, \] \[ c=\sqrt{265}. \]
- \(\alpha\) бұрышы үшін қарсы катет \(AB=11\), іргелес катет \(BC=12\). Сондықтан:
\[ \sin\alpha=\frac{11}{\sqrt{265}},\quad \cos\alpha=\frac{12}{\sqrt{265}},\quad \operatorname{tg}\alpha=\frac{11}{12}. \]
- \(\beta\) бұрышы үшін қарсы катет \(BC=12\), іргелес катет \(AB=11\). Сондықтан:
\[ \sin\beta=\frac{12}{\sqrt{265}},\quad \cos\beta=\frac{11}{\sqrt{265}},\quad \operatorname{tg}\beta=\frac{12}{11}. \]
Тексеру: \(\alpha+\beta=90^\circ\), сондықтан \(\sin\alpha=\cos\beta\), \(\cos\alpha=\sin\beta\), ал \(\operatorname{tg}\alpha\cdot\operatorname{tg}\beta=1\). Барлығы сәйкес келеді.