Новая Школа - онлайн-школа подготовки к ЕГЭ
Задача Задача №3833017
А
Аноним
10 часов назад · публичный вопрос
А
Аноним

урулук опшана дыйканчылык опшанадан эмнеси менен айырмаланат

Ответ нейросети
10 часов назад

Кыскача жооп

Айырманын өзөгү — биримдиктин негизи жана менчик:

  • Уруулук община — адамдарды кан-туугандык байланыш бириктирет. Менчик (жер, курал, олжо) жалпы, эмгек жана бөлүштүрүү жамааттык, мүчөлөрү тең.
  • Дыйканчылык (коңшулук) община — адамдарды жалпы аймак жана чарбалык кызыкчылык бириктирет (бир айылда ар кайсы уруудан чыккан үй-бүлөлөр жашайт). Мында жеке менчик пайда болуп, мүлк теңсиздиги жана бийликтин бөлүнүшү келип чыгат.

Салыштыруу

Белги Уруулук община Дыйканчылык община
Ким бириктирет кан-туугандык, жалпы ата-баба жалпы аймак, коңшулук, чарбалык байланыш
Негизги чарба мергенчилик, жыйноочулук, малчылык дыйканчылык (сугат), кол өнөрчүлүк, соода
Менчик жалпы жамааттык жер, түшүм, курал, мал — үй-бүлөнүн жеке менчиги (айрым нерселер — жалпы)
Эмгек баары чогуу иштейт, түшүм тең бөлүнөт ар бир үй-бүлө өз участкасында өз алдынча иштейт
Коомдук абал теңдик, аксакалдардын кадыры катмарлануу: бай, кедей, бийлик туткандар
Башкаруу элдик чогулуш, аксакалдар аксакалдар, байлар, алгачкы бийлик органдары

Кантип ой жүгүртүү керек

Параграфтагы эки терминди салыштырганда өзүңө 4 суроо бер:

  1. Ким бириктирет? Туугандыкпы же аймакпы?
  2. Эмне менен алектенет? Жыйноочулукпу же өндүргүч чарба (дыйканчылык)бы?
  3. Менчик кимге таандык? Жамааткабы же үй-бүлөгөбү?
  4. Коомдо теңдик барбы? Бар болсо — уруулук, жок болсо — дыйканчылык.

Текшерүү

Эмне үчүн дыйканчылык община уруулуктан кийин пайда болот? Себеби: сугат дыйканчылыгы отурукташууну, туруктуу түшүмдү жана ашыкча продуктту берет. Ашыкча продукт алмашууга, топтолгон байлыкка, анан жеке менчик менен теңсиздикке алып келет — ошол жерден уруулук байланыш алсырап, коңшулук община түзүлөт. Демек, айырма «кийин пайда болгон» эмес, чарбанын өзгөрүшүнөн келип чыгат.