Сверь числа и знаки с фото.
Төменку химиялық реакциялардын теңдемелерін теңдегіле, кайсы типке кирерин жазғыла: \( \mathrm{H}_{2} + \mathrm{O}_{2} \rightarrow \mathrm{H}_{2}\mathrm{O} \) – Тип:
\( \mathrm{Zn} + \mathrm{HCl} \rightarrow \mathrm{ZnCl}_{2} + \mathrm{H}_{2} \) – Тип:
\( \mathrm{CaCO}_{3} \rightarrow \mathrm{CaO} + \mathrm{CO}_{2} \) – Тип:
\( \mathrm{NaOH} + \mathrm{HCl} \rightarrow \mathrm{NaCl} + \mathrm{H}_{2}\mathrm{O} \) – Тип:
\( \mathrm{N}_{2} + \mathrm{H}_{2} \rightarrow \mathrm{NH}_{3} \) – Тип:
\( \mathrm{Fe} + \mathrm{O}_{2} \rightarrow \mathrm{Fe}_{3}\mathrm{O}_{4} \) – Тип:
\( \mathrm{Mg} + \mathrm{CuSO}_{4} \rightarrow \mathrm{MgSO}_{4} + \mathrm{Cu} \) – Тип:
\( \mathrm{Cu(OH)}_{2} \rightarrow \mathrm{CuO} + \mathrm{H}_{2}\mathrm{O} \) – Тип:
\( \mathrm{AgNO}_{3} + \mathrm{NaCl} \rightarrow \mathrm{AgCl} + \mathrm{NaNO}_{3} \) – Тип:
\( \mathrm{KClO}_{3} \rightarrow \mathrm{KCl} + \mathrm{O}_{2} \) – Тип:
Қысқаша жауап:
- \(2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O\) — қосылу
- \(Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\) — орынбасу
- \(CaCO_3 \rightarrow CaO + CO_2\) — ыдырау
- \(NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O\) — алмасу (бейтараптану)
- \(N_2 + 3H_2 \rightarrow 2NH_3\) — қосылу
- \(3Fe + 2O_2 \rightarrow Fe_3O_4\) — қосылу
- \(Mg + CuSO_4 \rightarrow MgSO_4 + Cu\) — орынбасу
- \(Cu(OH)_2 \rightarrow CuO + H_2O\) — ыдырау
- \(AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl + NaNO_3\) — алмасу
- \(2KClO_3 \rightarrow 2KCl + 3O_2\) — ыдырау
Қалай теңестіру керек?
Әр элементтің атом санын екі жақта санаймыз. Коэффициентті формуланың алдына қоямыз, ал индекстерді өзгертпейміз.
Мысалы, \(H_2 + O_2 \rightarrow H_2O\) теңдеуінде оң жақта оттек 1 атом. Сондықтан \(H_2O\) алдына 2 қоямыз:
\[ 2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O \]
Реакция типін анықтау:
- Қосылу: \(A + B \rightarrow AB\). Екі зат бір өнім түзеді.
- Ыдырау: \(AB \rightarrow A + B\). Бір зат бірнеше затқа ыдырайды.
- Орынбасу: \(A + BC \rightarrow AC + B\). Қарапайым зат күрделі заттан элементті ығыстырады.
- Алмасу: \(AB + CD \rightarrow AD + CB\). Екі күрделі зат бөліктерімен алмасады.
Тексеру:
Мысалы, \(2KClO_3 \rightarrow 2KCl + 3O_2\) теңдеуінде сол жақта K = 2, Cl = 2, O = 6; оң жақта да K = 2, Cl = 2, O = 6. Барлық теңдеу теңестірілді.