Сверь числа и знаки с фото.
** 3. Мүмкүн болгон реакцияларды аягына чыгаргыла: \(\mathrm{Na_2SO_4 + HCl \rightarrow}\) \(\mathrm{FeCl_3 + AgNO_3 \rightarrow}\) \(\mathrm{Cu + AgNO_3 \rightarrow}\) \(\mathrm{BaCl_2 + H_2SO_4 \rightarrow}\) \(\mathrm{FeSO_4 + Cu \rightarrow}\) \(\mathrm{KNO_3 + NaCl \rightarrow}\) \(\mathrm{Ca + CuCl_2 \rightarrow}\) \(\mathrm{Mg + ZnS \rightarrow}\) \(\mathrm{H_3PO_4 + CuCl_2 \rightarrow}\) Эгерде реакция ишке ашпаса себебин түшүндүргүлө.
№3. Кыска жооп — төмөнкү реакциялар жүрөт:
\[ \begin{aligned} &\mathrm{BaCl_2} + \mathrm{H_2SO_4} \rightarrow \mathrm{BaSO_4}\downarrow + 2\mathrm{HCl},\\ &\mathrm{Ca} + \mathrm{CuCl_2} \rightarrow \mathrm{CaCl_2} + \mathrm{Cu},\\ &\mathrm{FeCl_3} + 3\mathrm{AgNO_3} \rightarrow \mathrm{Fe(NO_3)_3} + 3\mathrm{AgCl}\downarrow,\\ &\mathrm{Cu} + 2\mathrm{AgNO_3} \rightarrow \mathrm{Cu(NO_3)_2} + 2\mathrm{Ag},\\ &2\mathrm{H_3PO_4} + 3\mathrm{CuCl_2} \rightarrow \mathrm{Cu_3(PO_4)_2}\downarrow + 6\mathrm{HCl}. \end{aligned} \]
Ал эми бул төрт реакция жүрбөйт:
- \(\mathrm{Na_2SO_4 + HCl}\) — алмашууда \(\mathrm{NaCl}\) жана \(\mathrm{H_2SO_4}\) болушу мүмкүн, бирок экөө тең эрийт; чөкмө, газ же суу пайда болбойт.
- \(\mathrm{FeSO_4 + Cu}\) — жез темирден активдүү эмес, ошондуктан \(\mathrm{Fe^{2+}}\)ды сүрүп чыгара албайт.
- \(\mathrm{Mg + ZnS}\) — \(\mathrm{ZnS}\) сууда эрибейт, эритмеде \(\mathrm{Zn^{2+}}\) иондору жок; ошондуктан алмашуу реакциясы жүрбөйт.
- \(\mathrm{KNO_3 + NaCl}\) — мүмкүн болгон \(\mathrm{KCl}\) жана \(\mathrm{NaNO_3}\) эрийт; чөкмө, газ же суу пайда болбойт.
Негизги кадамдар:
- Ион алмашуу реакциясы чөкмө, газ же начар электролит (көбүнчө суу) пайда болгондо гана жүрөт.
- Металл туздан башка металлды сүрүп чыгарышы үчүн металл активдүүлүк катарында туздун металынан солдо турушу керек.
- Металл менен туздун реакциясы үчүн туз эриген болушу зарыл; эрибеген туз менен алмашуу жүрбөйт.
Текшерүү: \(\mathrm{BaSO_4}\), \(\mathrm{AgCl}\), \(\mathrm{Cu_3(PO_4)_2}\) — чөкмөлөр, алар ↓ менен белгиленди; бардык теңдемелерде атомдордун саны эки тарапта дал келет.
Эскертүү: \(\mathrm{Ca + CuCl_2}\) — мектептеги жөнөкөй схема боюнча жазылды. Реалдуу суу эритмесинде кальций суу менен да реакцияга кирип, \(\mathrm{H_2}\) бөлүп, \(\mathrm{Cu(OH)_2}\) чөкмөсүн бере алат.