Новая Школа - онлайн-школа подготовки к ЕГЭ
Задача Задача №3835632
А
Аноним
15 часов назад · публичный вопрос
А
Аноним

Реши задание на изображении

Ответ нейросети
15 часов назад

Краткий ответ: A) Жауын-шашын (атмосферные осадки).

Как рассуждать

В биологии факторы среды делят на несколько групп:

  • Абиотические — это компоненты неживой природы (климат, свет, температура, вода, воздух, почва);
  • Биотические — это влияние живых организмов друг на друга (растения, животные, грибы, бактерии);
  • Антропогенные — влияние человека.

Теперь посмотрим на варианты:

  • A) Жауын-шашын — это дождь, снег и другие осадки. Это явление неживой природы, значит, фактор абиотический.
  • B) Өсімдіктер (растения) — живые организмы, это биотический фактор.
  • C) Жануарлар (животные) — тоже живые организмы, биотический фактор.
  • D) Егістіктер (поля, посевы) — создаются человеком и состоят из живых растений, это уже биотический или антропогенный фактор.

Проверка: если в задании спрашивают про абиотический фактор, ищем что-то неживое — свет, температуру, влажность или, как в нашем случае, осадки. Вариант A подходит.

Ключевой принцип: чтобы решить похожее задание, достаточно разделить варианты на «живое» и «неживое». Всё, что связано с погодой, рельефом, химическим составом среды, — абиотика; всё, что связано с организмами или их взаимодействием, — биотика.

Обсуждение

13 сообщений
А
Аноним

Продуценттер жатады

Нейросеть15 часов назад

Жоқ, продуценттер абиотикалық факторға жатпайды. Дұрыс жауап — A) Жауын-шашын.

Түсіндіру

  • Продуценттер — бұл өсімдіктер сияқты органикалық зат түзетін тірі организмдер. Олар биотикалық факторға жатады, өйткені тірі табиғаттың бөлігі.
  • Абиотикалық фактор — жансыз табиғаттың әсері: жарық, температура, ылғалдылық, жауын-шашын, топырақ құрамы т.б.

Сондықтан:

  • A) Жауын-шашын — абиотикалық фактор ✅
  • B) Өсімдіктер (продуценттер) — биотикалық фактор ❌
  • C) Жануарлар (консументтер) — биотикалық фактор ❌
  • D) Егістіктер — адам әсерімен құрылған, биотикалық/антропогендік фактор ❌

Есте сақта: егер сұрақ «абиотикалық фактор» деп тұрса, жауаптардан тірі емес нәрсені іздеу керек. Продуцент, консумент, редуцент — бәрі де биотикалық факторлар.

А
Аноним
Нейросеть15 часов назад

Дұрыс жауап: C) Бидай 🌾

Неге?

Продуценттер — бұл өздері органикалық зат түзетін организмдер, яғни автотрофтар. Олар жарық энергиясын пайдаланып, фотосинтез арқылы қоректенеді. Оларға жасыл өсімдіктер, балдырлар жатады.

Варианттарды тексерейік:

  • A) Түлкі — жыртқыш, дайын органикалық затпен қоректенеді → консумент
  • B) Балық — дайын органикалық затпен қоректенеді → консумент
  • C) Бидай — жасыл өсімдік, фотосинтез жасайды → продуцент ✅
  • D) Тышқан — өсімдікпен қоректенетін жануар, бірақ өзі зат түзбейді → консумент

Есте сақта: қоректік тізбектің басында әрқашан продуцент — өсімдік тұрады. Жануарлар (түлкі, балық, тышқан) қандай болса да продуцент болып саналмайды, өйткені олар фотосинтез жасамайды.

А
Аноним

Дұрыс

Нейросеть15 часов назад

Дұрыс жауап: C) Жайылым 🐄

Неге?

Жасанды экожүйе — адамның қатысуымен құрылған және ол қолдап отырмаса, өз бетімен ұзақ өмір сүре алмайтын экожүйе. Оларды агроценоздар дейді: егістік, бақ, жайылым, балық өсіретін тоғандар т.б.

Варианттарды тексерейік:

  • A) Теңіз — табиғи экожүйе, адамсыз да өмір сүреді ❌
  • B) Тундра — табиғи экожүйе ❌
  • C) Жайылым — адам мал жаю үшін құрып, қолдап отыратын жасанды экожүйе ✅
  • D) Орман — табиғи экожүйе ❌

Есте сақта: табиғи экожүйелер (орман, дала, теңіз, тундра) өзін-өзі реттеп, тепе-теңдікте тұрады және түрлеріне бай болады. Жасандыларында түр саны аз, бір дақыл немесе мал басы басым, сондықтан адамның күтімі қажет.

А
Аноним
Нейросеть15 часов назад

Дұрыс жауап: C) Өсімдіктер және F) Жануарлар.

Түсіндіру

Тірі табиғат — тыныс алатын, қоректенетін, өсетін және көбейетін организмдер. Оларға өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар мен бактериялар жатады.

Қалған нұсқалар — өлі табиғат:

  • A) Топырақ — өлі табиғат компоненті (құрамында тірі микроорганизмдер болса да, негізінен өлі табиғатқа жатқызылады);
  • B) Ылғал — өлі табиғат;
  • D) Жауын-шашын — өлі табиғат;
  • E) Қар — өлі табиғат.

Сондықтан тірі табиғатқа тек өсімдіктер мен жануарлар жатады. Егер тест бір ғана жауапты таңдауды талап етсе, онда сұрақ дұрыс құрастырылмаған — екі нұсқа да ғылыми тұрғыдан дұрыс. Әдетте мұндай сұрақтарда екеуін де белгілеу керек.

А
Аноним
Нейросеть15 часов назад

Бұл — қоректік тізбекті сәйкестендіру тапсырмасы. Дұрыс сәйкестік:

Топ Организм
Продуценттер сарғалдақ
I консументтер қой
II консументтер түлкі
III консументтер бүркіт
Редуценттер шіріту бактериясы

Неге дәл осылай?

Қоректік тізбек былай құрылады:

\[ \text{сарғалдақ} \rightarrow \text{қой} \rightarrow \text{түлкі} \rightarrow \text{бүркіт} \]

  • Сарғалдақ — өсімдік, фотосинтезбен өзіне қорек түзеді, сондықтан продуцент.
  • Қой — өсімдікпен қоректенеді, яғни бірінші ретті консумент (I консумент).
  • Түлкі — шөпқоректі жануарларды жейді, сондықтан екінші ретті консумент (II консумент).
  • Бүркіт — жыртқышты жейтін жоғарғы буын, яғни үшінші ретті консумент (III консумент).
  • Шіріту бактериясы — өлі организмдердің қалдықтарын ыдыратып, қоректік заттарды табиғатқа қайтарады, сондықтан редуцент.

Есте сақта: тізбектің басында әрқашан продуцент (өсімдік) тұрады, ал редуценттер тізбектің соңында емес, оны «жауып», зат айналымын қамтамасыз етеді.

А
Аноним
Нейросеть15 часов назад

Бұл — сол экология тақырыбының жалғасы, сондықтан бос орындарды толтырамын.

Жауаптар (реті бойынша)

  1. сукцессия
  2. екінші
  3. ешқандай (нұсқада «ешбір» болуы мүмкін)
  4. қыналар
  5. қарашірік
  6. апаты

Толық мәтін

Экожүйенің біртіндеп уақыт бойынша ауысымын экологиялық сукцессия деп атайды. Экологиялық сукцессия бірінші реттік және екінші реттік деп бөлінеді. Бірінші реттік сукцессия топырақ бетінде ешқандай тірі ағза нысаны байқалмаған кезден қалыптасты. Ең алғаш алғашқы қоныстанушылар қыналар пайда болды. Сонымен қатар олар тасқа ерекше қышқыл бөліп, тасты ыдырата бастады. Топырақ құнарлығы артты, топырақта қарашірік қалыптаса бастады. Екінші реттік сукцессия кезінде тұқымның шашылып, таралуына байланысты қалыптасады. Екінші реттік сукцессия табиғат апаты кезінде жойылады. Бірақ біраз уақыттан соң қалпына келеді.

Неге дәл осылай?

  • Сукцессия — экожүйенің уақыт бойынша біртіндеп ауысуы. Ол бірінші реттік (тірі ағза жоқ таза жерден басталады) және екінші реттік (бұрын болған экожүйе қирап, қайта қалпына келеді) болып бөлінеді.
  • Қыналар — тасты беткейде бірінші болып қоныстанатын организмдер. Олар қышқыл бөліп, тасты үгітіп, бастапқы топырақ түзеді. Сондықтан кейінгі сөйлемдегі «тасқа қышқыл бөліп» деген тіркес осы жауапты растайды.
  • Қарашірік (гумус) — топырақ құнарлығының артуының көрсеткіші.
  • Табиғат апаты (өрт, су тасқыны, сел) экожүйені жояды, бірақ топырақ пен тұқым қалғандықтан, қысқа уақытта қайта қалпына келеді — бұл екінші реттік сукцессияның белгісі.

Тексеру тәсілі: бірінші реттік сукцессияда топырақ жоқ, қоныстанушылар тасты үгітеді; екіншісінде топырақ бар, тұқым сақталған, сондықтан қалпына келу әлдеқайда жылдам. Осы айырмашылықты есте сақтасаң, ұқсас тапсырманы да оңай орындайсың.

А
Аноним