Кыска жооп: эриген затты эриткичтен эки жол менен бөлсө болот:
- Буулантуу — эриткичти буулантып кетиребиз, эриген катуу зат идиштин түбүндө калат.
- Дистилляция (буулантып айландыруу) — бууланган эриткичти муздатып, кайра суюктукка айландырып чогултабыз; ошентип таза эриткич алынат.
Эмнеге негизделген: эриткич (мисалы, суу) — бууланмал суюктук, ал эми эриген зат (мисалы, туз) — бууланбай турган катуу зат. Алардын кайноо температурасы катуу айырмалангандыктан, аларды ушундай бөлүүгө болот.
Мисал — туздуу суу:
- Буулантуу: туздуу сууну жылытабыз → суу бууга айланып кетет → түбүндө ак туз кристаллдары калат.
- Дистилляция: туздуу сууну кайнатабыз → буу муздаткычтан өтүп конденсацияланат → таза (дистилденген) суу чогулат, ал эми туз кайнаткычта калат.
Текшерүү: эки учурда тең масса сакталат — баштапкы туздуу суунун массасы = алынган туздун массасы + алынган суунун массасы. Эгер туз толук калганын текшерсек, бууланткандан кийинки калдыктын массасы баштапкы эритиндидеги туздун массасына барабар болушу керек.
Кошумча: буулантуунун бир түрү — кристаллдаштыруу: эритиндини жай буулантсак же муздатсак, таза, ири кристаллдар өсөт (қайсы ыкмада кристаллдар тазараак болот — ошол ыкма таза зат алуу үчүн колдонулат).