Сверь числа и знаки с фото.
Ҳал: Д.ш.а: P = 2 маротиба зиёд \( \upsilon = k \cdot [N_2] \cdot [H_2]^3 \) \( \upsilon = k \cdot P_{N_2} \cdot P_{H_2}^3 \) \( \upsilon = k \cdot 2(N_2) \cdot 2(H_2)^3 = k \cdot 2 \cdot 8 = 16 \) Ҷавоб: 16
- Дар натиҷаи 2 маротиба зиёд кардани консентратсияи хлор ва 3 маротиба зиёд кардани консентратсияи CO суръати реаксияи зайл чанд маротиба меафзояд? \( CO + Cl_2 = COCl_2 \) (Ҷавоб: 6)
- Ҳангоми ба 10 °C баланд кардани ҳарорат суръати реаксия 4 маротиба меафзояд. Дар 20°C он ба 0,5 мол/л·с баробар аст. Суръати ин реаксияро дар 40°C муайян кунед. (Ҷавоб: 8)
- Ҳангоми 5 маротиба зиёд кардани фишор, суръати реаксия зерин чанд маротиба меафзояд? \( 2Fe + 3Cl_2 = 2FeCl_3 \) (Ҷавоб: 125)
Ҷавобҳо:
3) \(6\) маротиба;
4) \(8\) мол/(л·с);
5) \(125\) маротиба.
Принсип. Барои реаксияи оддӣ
\[
v=k[A]^a[B]^b.
\]
Агар консентратсияи моддаи \(A\)-ро \(m\) маротиба ва моддаи \(B\)-ро \(n\) маротиба зиёд кунем, суръат чунин тағйир меёбад:
\[
\frac{v_2}{v_1}=m^a n^b.
\]
Яъне зарбҳо ба дараҷаҳо бардошта шуда, ба ҳам зарб мешаванд.
Барои газҳо зиёд кардани фишор ба ҳамон қадар зиёд шудани консентратсия баробар аст:
\[
c=\frac{n}{V}=\frac{p}{RT}\Rightarrow c\propto p.
\]
Барои ҳарорат қоидаи Вант-Гофф истифода мешавад: \[ \frac{v_2}{v_1}=\gamma^{\Delta T/10}. \]
Дар мисоли боло ҳамин тарз ҳисоб шудааст: ҳар ду газ 2 маротиба зиёд шуданд, барои \(H_2\) дараҷаи 3 буд, бинобар ин \(2\cdot2^3=16\).
3. Реаксияи \(CO+Cl_2=COCl_2\)
Дар ин мисол суръат ба консентратсияи ҳар ду моддаи ибтидоӣ вобаста аст: \[ v=k[CO][Cl_2]. \]
\(Cl_2\) 2 маротиба ва \(CO\) 3 маротиба зиёд карда шудааст, пас: \[ \frac{v_2}{v_1}=3\cdot2=6. \]
Ҷавоб: 6 маротиба.
4.Ҳарорат аз \(20^\circ C\) то \(40^\circ C\)
Фарқи ҳарорат: \[ \Delta T=40-20=20^\circ C. \] Ин ду фосилаи 10-дараҷагӣ аст. Ҳар 10 дараҷа суръат 4 маротиба меафзояд, бинобар ин: \[ v_{40}=v_{20}\cdot4^{20/10} =0{,}5\cdot4^2 =0{,}5\cdot16 =8. \]
Ҷавоб: \(8\) мол/(л·с).
5. Реаксияи \(2Fe+3Cl_2=2FeCl_3\)
\(Fe\) моддаи сахт аст, ба ифодаи суръат дохил намешавад. Танҳо \(Cl_2\) газ аст: \[ v=k[Cl_2]^3. \]
Фишор 5 маротиба зиёд шуд, пас консентратсияи \(Cl_2\) низ 5 маротиба зиёд мешавад: \[ \frac{v_2}{v_1}=5^3=125. \]
Ҷавоб: 125 маротиба.
Ҳар се ҷавоб бо ҷавобҳои дар китоб додашуда мувофиқанд: \(6\), \(8\), \(125\).