Сверь числа и знаки с фото.
Рукописная схема в виде «рыбьего скелета»: вертикальная центральная линия, от неё отходят шесть пар наклонных линий. Рядом рукописный текст, частично неразборчивый; уверенно читаются слова «Чыңгыз Айтматов», «Кыямат», «Акбаранын көз жашы», внизу — «Корутунду».
Кыскача жооп: Айтматов «Кыяматта» адам менен жаныбардын кайгысын карама-каршы койбойт, теңештирет. Экөө тең жоготууну, кордукту, өлүмдү башынан өткөрөт. Акбаранын көз жашы — жаратылыштын адамдын катаалдыгына каршы үнү. Айырмасы: адам өзү зомбулук кылат жана ага жооп берет; жаныбар табиятынан таза, бирок адамга көз каранды. Окшоштугу: сүйүү, баласын жоготуу, коркунуч жана адилетсиздикке кабылуу.
Негизги ой Адатта адам жаныбардан жогору коюлат. Айтматов бул көз карашты сынайт: сырткы түрү боюнча адам жогору, бирок адеп-ахлак жагынан Акбара айрым адамдардан кем эмес. Акбара — эне; ал балдарын коргойт, сүйөт. Бул адамдык сезимдер менен окшош. Автордук идея: адамдын адамдыгы күч-кубатта эмес, мээримде жана жоопкерчиликте.
Кантип салыштыруу керек
- Тексттен эки багытты бөлүп ал: адамдардын кайгысы жана жаныбарлардын кайгысы.
- Ар бир багытка 2–3 далил жаз.
- Салыштыр: эмнелери окшош, эмнелери менен айырмаланат.
- Автордук идеяны корутундула.
Окшоштук
- Экөө тең жоготууга кабылат: Акбара балдарынан ажырайт, Авдий адамдык ишениминен жана жашоосунан ажырайт.
- Экөө тең зомбулуктун курмандыгы.
- Экөө тең сүйүүгө жөндөмдүү: Акбара балдарын, Авдий адамдарды жакшы көрөт.
- Кайгынын күчү жагынан алар тең — «көз жаш» экөөнүн тең трагедиясын билдирет.
Айырмачылык
- Адам өз тандоосу менен зомбулук кылат жана моралдык жоопкерчилик тартат; жаныбар коргонуу үчүн гана каршылык көрсөтөт.
- Адам ойлойт, сүйлөйт, тандоо эркиндигине ээ; жаныбар инстинкт жана сезим менен жашайт.
- Адамдын кайгысы коомдук жана тарыхый; жаныбардын кайгысы табияттын бузулушунун көрүнүшү.
- Адам өлүмдүн маанисин түшүнөт; жаныбар жоготууну сезет, бирок философиялык жактан түшүндүрө албайт.
Фотодогу схема боюнча Схема «балык скелети» сыяктуу. Борбордук сызыкка теманы жаз: «Кыямат: адам жана жаныбар кайгысы». Үстүнкү бутактарга адамдардын кайгысын, астыңкы бутактарга жаныбарлардын кайгысын жаз. Оң четинде — окшоштук, сол четинде — айырмачылык, куйругунда — корутунду. Фотодогу жазуулардын бир бөлүгү анык окулбайт, бирок схеманын түзүлүшү ушундай салыштырууга ылайыктуу.
Текшерүү
- Эки жак тең камтылдыбы?
- Тексттен 2ден кем эмес далил барбы?
- Окшоштук жана айырмачылык так ажыратылдыбы?
- Корутунду автордук идеяга байландыбы?