Эмне учун осумдук органдарынын клеткалары бирдей эмес?

Осумдук органдарынын клеткаларынын бирдей эмес болушунун эң негизги себеби, ар кандай функцияны аткарууга ылайыкташкандыгында жатат. Бул биологиялык диверсификация же клеткалык дифференциация деп аталат, жана бул процесс растениелердин өсүп-өнүгүшү үчүн зарыл.

Жандыктардын бүтүн түрлөрү, анын ичинде өсүмдүктөр, ар башка функция жүргүзүүнүн уверсалдык принциби менен иштейт. Мисалы, фотосинтезди жүргүзүүгө жооптуу жашыл жалбырак клеткалары хлоропласттарга бай, бул аларга жарык энергиясын химиялык энергияга айландырууга мүмкүндүк берет. Ошондой эле, тамыр клеткалары суу жана минералдарды соруп алуу үчүн үйрөнүлгөн, ал эми сабак клеткалары өсүмдүктү колдоо жана транспорттоо функцияларын аткарат.

Клеткалык диверсификациянын процесси эмбрионалдык өнүгүүнүн учурунда башталат, анда баштапкы клеткалар, же бөлүнүп чыккан эмбрионалдык клеткалар, бир нече типтеги клеткаларга бөлүнүп, ар түрдүү органдарды түзүүгө жөндөмдүү болот. Бул процесс генетикалык программалоо аркылуу көзөмөлдөнөт, ген экспрессиясынын өзгөчө топтомдору клетканын функциясын жана структурасын аныктайт.

Туруктуу өсүмдүктөрдө, клеткалар ар кандай түзүлүштөргө жана функцияларга бөлүнүп, алардын айрымдары фотосинтез үчүн жашыл жалбырактарда, башкалары суу менен минералдык заттарды таңуу үчүн тамырларда, дагы башкалары көмүртек диоксидин алмашуу жана өсүмдүктүн структуралык колдоосу үчүн гүлдөрдө, мөмөлөрдө жана сабактарда өзгөчөлөнүп, ыңгайлаштырылат.