Эмне учун осумдук органдарынын клеткалары бирдей эмес?
Өсүмдүк органдарынын клеткалары бирдей эмес, анткени алар ар түрдүү функцияларды аткарышат жана ар кандай физиологиялык жана өнүктүрүүчү процесстер үчүн ылайыкташтырылган. Өсүмдүктөрдө, жаныбарлардай эле, клеткалар адаптацияланып, органдардын жана ткандардын өзгөчөлүктөрүнө ылайык өнүгүшөт. Өсүмдүктүн ар кандай бөлүктөрүндө - тамырларда, сабактарда, жалбырактарда, гүлдөрдө жана мөмөлөрдө - клеткалардын ошол регионго жана анын функциясына туура келүүчү түрлөрү жана түзүлүштөрү кездешет.
Мисалы, фотосинтез үчүн жооптуу жалбырак клеткалары, хлорофиллге бай хлоропласттарды өзүндө көп камтыйт, ал эми тамыр клеткалары суу жана минералдарды сиңирип алуу жана транспорттоо өчүн ылайыкташтырылган. Структуралык клеткалар, мисалы, эскириген сабактардын же тамырлардын клеткалары, өсүмдүктү колдоо жана структуралык бекемдикти камсыздоо үчүн көптөгөн талчалар бар, бул клеткалардын дубалдарын бекемдейт.
Өсүмдүк клеткаларынын ортосунда төмөнкүдөй ар түрдүүлүктөр болот:
Хлоропласттар: Жашыл өсүмдүктөрдүн бул клеткалары фотосинтез кылуу үчүн зарыл жарыкты жутуу үчүн хлоропласттарга ээ. Бул хлоропласттар, өзгөчө хлорофилл пигменттери жана башка фотосинтетикалык пигменттери менен байытылган.
Талчалар: Бул структуралык компоненттер клетканын үстүн жабындысында жайгашкан жана өсүмдүккө колдоо беришет. Чоң, калыңдашкан талчалуу клеткалар көбүнчө сабактарда жана илдеттерде кездешет.
Узундугу боюнча клеткалар: Ушул структуралуу клеткалар сабактарда жана тамырларда алардын узунун жана бекемдигин камсыз кылат. Алардын дубалдары калыңдатылган жана чүпүрөк же лигнин менен бекемделген.
Транспорттук клеткалар: Флоэма жана ксилема клеткалары сыяктуу транспорттук системалар, суу, минералдар жана органикалык заттарды өсүмдүктүн боюна ташыйт.
Тамыр шыпкаларынын клеткалары: Тамырдын учтарында жайгашкан алар суу жана минералдарды сиңирип, тамырды өсүүгө жардам берет.
Өсүмдүк клеткаларынын ар кандай түрлөрү жана функциялары комплекстүү өсүмдүктөрдүн өнүгүүсүн жана аман калуусун камсыз кылат.
