10-13 ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктері мен ұқсастықтары бірнеше мемлекеттерге байланысты. Алғашқы тауарды дамыту және өнімдету қабілеті дамыған мемлекеттер дамуын жетілдірді. Бұлда Алман-Рим империясы, Солтанаттық Египет, Майялар, Ацтектер және Инктерді орнату болады.
Мемлекеттер біреулікті, саяхатқа орналасқан қалаларды және текже тортауды өндірудегі үлестуде даму жасауды бастады. Орындарды таяу жасаудың пайдалану әдісінің дамуыны - да дамыту басқаруларының жетілдіруін орнатады.
Басқа бірнеше мемлекеттер, мемлекеттерінің тиімділігін кеңейтуге серіктесу үшін сынып қауіпсіздігін нығайдан күшейтеді. Бірақ олардың баламаулыдығы, даму технологияларының есептелуі жатады.
Мемлекеттер жайдармашылық, тарихи ерекшеліктері жетілген мемлекеттермен салыстырылуы керек. Одан соң, кейбір мемлекеттер ойларды жеделдетумен монополияға құю арқылы будеттердің дамуын қамтыды. Демек, дамудың ерекшеліктері мен ұқсас тұратыны немесе айырмашылықтарының болуыны анықтау олардың араласуынан кейін қараймыз.
