Тандыры кепкен өзектер мен тақыр жыралардан ку құлқынға талғау табу үшін зор шыдам керек. Біресе ін қазғыш мақұлықтың шиыр-шимай шалағай ізін кесіп, біресе саршұнақтың інін апыл- ғұпыл қазып, енді бірде жыраның тұмсығына тығылып қалған атжалман алаңқайға секіріп шыкса мүлт жібермей бас салмакшы болып зарыға аңдып, кәкір-шүкір аулап ақсиған аш түлкі бүлкіл жортақпен алыстан көрінген темір жолға қасара жақындап келе жатты. Даланы қақ жарып, үзыннан-үзақ бозамыктана жонданып жатқан шойын жол аш түлкіні әрі ынтықтырып, әрі үрейлендіргендей. Жерге жел ықтырған ащы кермек түтінін будақтатып, әудем жерді дүрсілдетіп, дүр сілкіндіріп иә шығысқа, иә батысқа қарай пойыздар зулап өтіп жатыр. Кешқұрым түлкі телеграф бағандары бойлап өткен өзекке жетіп, бір шок биік атқұлақтың калың жынысына кіріп, калың дәнегі [11.03, 08:12] 𝙳𝚎𝚊𝚍_𝚋𝚘𝚍𝚢: каудырап піскен тобылғы сояудың түбіне жалкын сары оттай болып дөңгеленіп жата кетті де, құлағын шыдамсыздана қайшылап, ку шөпті сыбдырлатқан жатақ желдің уілін тыңдап, түнді зарыға күтті. Телеграф бағандары да мазасыз ызыңдайды. Бірақ түлкі одан қорықпайды. Бағандар оны кумайды, бір жерде сілейіп тұрады да қояды. Бірақ әлсін-әлі ары-бері заулап өткен пойыздардың құлақ тұндырар дүрсілінен әрдайым шошып кетіп, бұрынғыдан бетер жерге жабыса, жиырыла түседі. Пойыздардын аркыраған арыны мен жертаптаурын зілмауыр ғаламат күшін, шүйкедей денесінің астындағы жердің тітіренгенін қабырғаларымен сезіп жатты. Сонда да болса бөтенше сасык иіс пен үрейге шыдап бағып, жол бойы сәл-сәл саябыр табар шакты түн жамырар сәтті күтіп, сайдан шыкпай жатып алды. Түлкі шойын жолдың бойына тым сирек, әбден аштық титығына жеткенде ғана келуші еді... Пойыз өтіп кетіп, келесі пойыз келгенше дала кулакка үрған танадай тына қалады да, сол әлі тылсым сәтте түлкі бұлдыр дала үстінде ғайыптан талып естілген болжаусыз, иесіз заңғар дыбысты кұлағы шалып, секемшіл халге ұшырайды. Ол ауаның көзге шалынбас ағысы, ауа райының кешікпей өзгерер кұбылысының хабары еді. Сорлы түлкі соны сезіп, тұла бойы азынап, қаһардан калшиып, әлемге төнген әлдебір нәубетті әлсін-әлсін аңлағандай, үнін шығарып жылағысы, шәу-шәу етіп үргісі келеді. Бірак табиғаттың өзі аян бергендей осы бір үрейді аштық сезім жеңіп кете берді. Жорта-жорта тасырқаған табанының көн терісін жалап жатып, аш түлкі ақырын ғана қыңсылап қояды. Бүл күндері түнге қарай күн суыта түсетін болды, күз де таяп келе жатқан. Түн түсе топырак тез суынып, таңға карай даланың үстін сор тұтқандай, ақшулан, ұшпа боз кырау тұрып қалатын болды. Дала макұлығы үшін жұғымсыз жұтаң, кедерлі кезең келе жатты. Бұл өлкені жазда мекендейтін там-түм аң-күс енді тып- типыл; бірі жылы жаққа ауса, бірі ініне кіріп кетіп, енді бір жұбы [11.03, 08:13] 𝙳𝚎𝚊𝚍_𝚋𝚘𝚍𝚢: кұмға көшкен. Түлкі баласының тұкымы үзіліп біткендей-ак, енді әр карсак өз күнін өзі көріп, жеке-дара қанғып кеткен. Көктемгі күшіктер көбенденіп, ұяластар бет-бетімен бытыраған. Ылық дәуірі әлі алда болатын. Қыс түсер, түлкілердің махаббат айы басталар, еркек кіндіктері ұрғашы үшін бір-бірімен жан беріскенше кеңірдектесер. Түн жамыла түлкі өзектен шықты. Тың-тыңдап біраз тұрды да, шойын жол жонына қарай жортақтай жөнелді. Ың-шыңсыз жолдың біресе ар жағына, біресе бер жағына жүгірді. Жолаушылар вагон терезесімен лақтырып тастайтын қалған-құтқан кәкір-түкірді іздеп тіміскілеп жүгіреді.. Азуға басатын бірдене табылғанша, әр нәрсені бір иіскеп, түйетайлы жотаны жағалап көп жортады. Пойыз жүріп өткен жолдың ұзына бойы толған қағаз жыртындысы, умаждалған газет, сынған шөлмектер, темекі тұқылы, мыжылған консерві калбырлары, тағы басқа толып жатқан қиқым-сиқым, иісі қолқаны атқан қалдықтар. Әсіресе бүтін қалған бөтелкелердің аузынан заһар иіс аңқып қоя береді. Бірер рет басы айналған түлкі енді қайтып спирт иісті шиша атаулыдан аулақ жүретін болды. Жолап кетсе, пысқырынып, ыршып түседі. Жанын жалдап, зарыға іздеген ку тамағы қасақана табылмайды. Жүрек жалғар бірдене ілігер-ау деген үмітпен түлкі байғұс кырка жолдың біресе ар жағына, біресе бер жағына сүмендеп, рельсті бойлап талмай жорта береді. Жортып келе жатып, кенет маңдайы таска тигендей, алдыңғы аяқтарын көтере берген қалпы қалшиды да қалды. Мұнар басқан алыс айдың елегізген сәулесінен сүлбесі ғана білініп, кос шекті рельстердің арасында аруактай калбайып, тапжылмайды. Секем алдырған талма гүріл тыйылмады. Әлі тым алыстан естіледі. Түлкі құйрығы әлі едірейген қалпы, жолдан шықпақ болып, аяғын бірер басты да, кайтадан қырқа жағалап, тамаққа тастап жіберер бірдене табылар деген дәмемен жүгіре жөнелді. Жүз дөңгелек жүйткіп, темір тасқын тарсылдап, бірте-бірте арын алып, аламат тажал таяп келе жатса да, іздегені әне-міне табылардан түлкі жазған жолдан шыға коймады. Түлкі қас қағым сәтке ғана көз жазуы мүмкін екен, кенет. Можешь Обиснйт