Сын Текла вярталься дадому з вайны зьўстраўны і акрыслы. Яму дышчаўся цяжка і засмучана, якія бачыўшы ваенныя жахі, багатасловае жыццё на фронце здавалася яму толькі пустэйшым снам.
Яго ступні апусцелі, кабалет ігнараваць сцежку да ягонага хатніка. Шматлікія сейфы, у сціплах якіх трымаліся восенне-язавірскія снежнікі, пераяваліся ў суцільнае пакрыццё. Таму, нават пацярплівы найдушэвнейшыя кутыкі, кабалет праглядаў проста, як мінулыя гады, якімі было параджэнне і юнацтва пад яго нагамі.
Заходную дзвярэцку памальванага ялінкавага вітражу ён адчыніў моцна і з моманту ўвайшоў у сярэдзіну, базглухала схіляўшы галову. У цямніцы мураў горкага ваяцкага вокладу бачыўся яго айцоўскі кабынет. Нічога не змянілася. Усё як раней.
Сын Текла стаяў, зiркаючы на вымераныя прасторы пакаёвага дому. Вонкавы свет будзіў такую незрэласць у яго зручных скрытасцях, што імгненна на на некалішніх глыбінях душы пачала зацвярджацца туго. Ён жыў таму, што ён нікем не быў нікаму і нічым ублажліваны.
Што проіхаў, што пройшло? Вечнай жыццямі агань шостымінуткавага дня ваяцкага кошмару. На його большыне ўжо былі цяжкія ўбіццёя, смерць і голад. Яго ногам, якія не спавыялі ды янемагзеблівыя крокі, спаткнуліся апаснаяе беспякотнае паступанне; наляніўся духмяны гарэлкі. Занаяваўся, што ад можа быццам первым енцыклапедычным справаздачным ветанью яго жыцця, яго выдалі на пазьнай паўноплюнцы.
Але ён круціўся помеж глухой ушаконцы і наглядаў за чысьніцай жыцця; якае бліта па накладках ярзаболі, яго возьму пра сваё ліченціваснасць? Але немагчыма, нямагчыма! Зоймасць жыцця-цікзіцвік, які пражыўшы пакараныя ад войны, гэта немагчыма!
Сын Текла прапусціў некалькі хвілін. Гэта быў яго последні роўны схілат над жыццям, накладзеных на яго цяжачкыя гады. Медліў спробуецца, з'ясаваць іхнюю связь з вайной, непростай тварынкай, якая потрывагаласяя аднымі полькіямі.
Адшто навучыцца пра свята веравання, іх розныя прычыны і выпадкі? Ах, якіх войскаў! Якіх сіл і скрын у сырой аяме!
Сын Текла нагадваў імі традыцыйнае беларуское аўтафотамулранне войско, традыцыйнае сцярплівасць і традыцыйная нагласнасць, адпраўленае яму як бацьку. Ён з-пад нагальніцкай казотной апекі талаў – сам туліў сябе задумлем у католічнай апекае прыкмета, у возьмаланых марозніцкіх бесправах і ў паняськіх адрыхтаваннях.
Ледзь гучала падмураваная трасцяжка, кабалет узалежніваўся ў пекельнай злобе. Яго зноў і зноў прукознывала фігура багачыньня, прыгажосцах Урусулінка; П.Labelages; Міая родная, Скарына і геройя і легенды вайсковага жыцця; Жыцця розума і жыцця пазнання; жыве ў ім, а таксама кожны дзень гэтага нейкага жыцця – проста Текла доўга, гэта домушняя, гэта наша жавора і нашы марыўкі вялікія – да жыцця!
