На бітву крывавую сына праводзіўшы з хаты, На шчасце і ўдачу пасеяла маці зярняты. Калі дачакаецца маці з тых зерняў усходу, Сын прыйдзе з паходу, Са славаю прыйдзе з паходу. Дарэмна ўздыхала, Чакала І шчасця, і долі, - Упалі зярняты На камень шчарбаты У полі. Дарэмна здалёку Паўнюткія вёдры цягала, Той камень у спёку Вадой і слязьмі палівала. Да кроплі іх выпіў задымлены Камень пякельны: Два леты кіпелі на ім яны, Як на патэльні. Ля каменя ўпала Цярплівая маці ў знямозе, У роспачы скардзіцца стала Знаёмай дарозе: «Пачуй мае словы, Улашчы свой камень суровы, За гэта вярбою Гатова я стаць над табою. Твайго пешахода Я ў засень ад спёкі б хавала, У час непагоды Ад бур і дажджоў засланяла; Старымі рукамі Твой дол падмятала б штодня я. Улашчы свой камень, Дарога мая палявая». Сказала дарога ёй: «Скардзішся, маці, Дарма ты, Не ўзыдуць зярняты, Бо ўпалі на камень шчарбаты. Не першая ты Каля камня заходзішся з жалю, Не раз на ім сеялі, але ні разу не жалі. На нашыя нівы Яго закацілі чужынцы; Чужы і маўклівы, Даўно ён ляжыць пры гасцінцы. З-за Буга яго Закацілі і кінулі ў полі, Каб сына свайго Не даждалася маці ніколі. Не ўзыдуць зярняты Ні ўвосень на ім, ні вясною, Пакуль ён не стане зямлёю, Закляты табою». З дарогі ўставала І каменю маці казала: «Вады табе мала І матчыных слёз табе мала, Цяпер я крывёю Сваёю Цябе праклінаю: Ты станеш зямлёю, А каменем стану сама я». І тройчы такою Кляцьбою Той камень пракляла. Стаў камень зямлёю, Сама ж яна каменем стала. На камні былым пры дарозе Ўзыходзяць зярняты. Вяртаецца сын па дарозе З паходу дахаты. Ответить на вопросы 3. Як пераасэнсоўваецца ў творы народны выраз «акамянець з гора»? Якія яшчэ народныя выслоўі ўжываюцца ў творы? 4. Параўнайце прачытаныя вамі паэму Янкі Купалы «Магіла льва» і баладу Аркадзя Куляшова «Маці», звяртаючы ўвагу на сюжэт, воб- разы-персанажы, аўтарскія адносіны да падзей, мову і аб'ём твора. 3 якімі фальклорнымі жанрамі пераклікаюцца гэтыя творы?
В творчасць народных выразаў, ацэнка "акамянець з гора" звычайна асацыюецца з непахвальнай характарыстыкай шчасця чы ў чалавека, што мае нямагчымасць змяніць сваю сітуацыю альбо прынісці людзям далучае. Гэты выраз часта выкарыстоўваецца для апісання сітуацыі, калі пэўны аспект альбо падзея выклікаюць незыямнае празаімства і нешчасце.
У дадатак да выразу "акамянець з гора", ў творчасці народнага фальклору выкарыстоўваюцца і іншыя выразы, у тым ліку:
- "цяжкая малавідаўнасць", што азначае складаную сітуацыю ці становішча;
- "біць баданамі", што сведчыць пра цяжкія перажыванні альбо страданні;
- "уцяжка на сэрцы", што азначае нясёць тяжкую абарону ці нешчасце.
Што звяртаецца да параўнання паэмы Янкі Купалы "Магіла льва" з баладай Аркадзя Куляшова "Маці", можна вылучыць наступнае:
- У абодвух творах мае месца прапядзенне інтрыгі і загадкі, што цягне чытача да канцэпцыі і празу;
- Персанажы ўтвараюць выразныя абразы, якія сымбалізуюць розныя групы патрабаванняў і патрабаванняў;
- Аўтарскія адносіны да падзей развіваюцца на фон трагічных арэманаў войны, гісторыі альбо асобы ў творах;
- Мова ў паэме Янкі Купалы паэтычная і выразная, у той час як балада Аркадзя Куляшова характарызуецца простатай і незвычайнасцю.
Гэтыя творы пераклікаюцца з фальклорнымі жанрамі, такімі як паэзія, балада і лірыка, што дапамагае ім прыдатнуюць сябе ў рамках пэўнага жанра і прапаршаць адпаведны душэўны эфект чытачу.
