Мұхтар Омарханұлы Әуезов (1897-1961) - қазақ-тың ұлы жазушысы, қоғам қайраткері, ғұлама ғалым. Мұхтар Әуезов «Абай жолы» М.Әуезовтің бас кітабы, қазақ әдебиетіндегі бірінші роман-эпопея. Бірінші кітабы 1942 жылы, екінші кітабы 1947 жылы жарыққа шықты. 1949 жылы эпопеяның «Абай» атанған алғашқы екі кітабына КСРО мемлекеттік сыйлығы берілді. 1952 жылы «Абай жолы» романының үшінші кітабы, 1956 жылы төртінші кітабы басылып шықты. 1959 жылы «Абай жолының» тұтас төрт кітабына Лениндік сыйлық берілді. («Абай жолы» арқылы қазіргі қазақ прозасы дүниежүзі әдеби классикасының шырқау шыңына шықты. Өйткені «Абай жолы» бірнеше шет тіліне аударылды. Сол арқылы әлем қазақ халқын, оның ұлы ақыны Абай туралы білді. «Абай жолы» романы тарихи тақырыпқа жазылды. Романда ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқының түрмыс-тіршілігі суреттеледі. Абай образы арқылы қазақ даласына келген жаңалықтар, теңсіздіктер, халықтың әділетсіздікке қарсылығы баяндалған. ...Көлқайнар суы мөлдір, мол булак, бол-ранмен, кең қоныс емес. Жайлауға қарай Шыңғыс асқалы беттеп келе жатқан елдің уш-төрт ауылы коныпты. Бұның бәрі «Құнанбай ауылы» деп ата-лады. Өзінің ауылы мен жақын туыстары-ның ауылдары. Бұлақтың айналасына жиі қонған ауыл дардың үйлері де, шұбыртқан малы да, адамдары да кешкі мезгілде ыю-қию ара-дасып жатқан сияқты. Жерошақтардан шыққан түтіндері де біріне-бірі қосылып уласып, тұтасқан көкшіл мұнардай тарайды. Үрген иттер, мал қайырған айқайлар, маңыраған қой, қозы шулары араласып жатыр. Кешкі суға келе жатқан қалың жылқының кісіней шапқан дүбірі болсын немесе оқта-текте азынай кісінеп, үйірін іздеп шапқан жас айғырлар дауыстары болсын барлығы да осы отырған ауылдардың кешкі тіршілік тынысын білдірген сияқты. R Ma Баланың барынша сағынған көрінісі. Қазір жүрегін аттай тулатып, соншалық қуантып, еркін алған көрінісі. Жүргіншілер бұлақтың дәл қасына ең жақын қонған ауылға келе жатыр. Ортасында бес үлкен ақ үй бар, көп үйлі ауыл Абайдың екі шешесі Ұлжан мен Айғыздың ауылы. Осы ауылдың шеткі үйлерін сырттап, ортадағы үлкен үйлерге қарай беттеп келе жатқан үш аттыны бұл ауыл тез таныды. Әсіресе қораның ортасында қосақталған қойды сауып отырған әйелдер бұрын көрген екен. Етектерін белдеріне қайырып түріп алған, алжапқыш тартқан қалыптарымен, қолдарына шелектерін ұстасып, жүргіншілерге қарап: - Анау Абай ғой, Абай ғой, айналайын-ай! Апасына айтайыншы, деді. Бәсе, Телғара ғой... жаным-ау, мынау... Телғара! Әпкеме айта-йыншы, деп, үлкен үйге қарай үмтылысқан... Мұхтар Әуезов «Абай жолы» роман-эпопеясынан («Қайтқанда», 1-кітап) Оқулық 120-121 бет, 1-тапсырма. Мәтінді оқу, ауызша аудару. Мәтін бойынша сұрақтарды көшіріп, жауап жазыңдар. 1)Әр азатжолда не туралы айтылған? 2)Құнанбай ауылы туралы не білдіңдер? 3)Көлқайнардағы кешкі тіршілік көрінісі қандай? 4)Сауыншы әйелдер үлкен үйге неге ұмтылды? 5)Бала сағынышы?