Мақсаты романның халық түзетпек, Жазылган еріккеннен ертегі емес. Жамалдың жайын жладық бұл кітапта Бақытсыз бір қыз екен осы шақта. Біреуге хас нәрсе емес һәм болған Жайылған бұл бір ғүрып һәр қазақта Айырсын оқушылар мағынасын. Жай ғана хикая деп қарамасын. Көрген кім шариғаттан деген сөзді: «Кор стіп ойел халқын аямасын», Сатады қызды қазақ мал орнына, Алмайды халал жұпты жар орнына. Әйелді хайуанға қисап етіп, Тұтады өзін ерлер хан орнына.. Байқашы өзін-өзің отчет беріп, Бакытсыз Жамал қызды оқып көріп. Қазақтың һәр жерінде бар емес пе, Хисаплап уақиғаны кореец теріп? Бұл сөзді окып көрер қолына алған, Иншалла, какиқат-дүр, емес жалган. Тыйылып мыңнан бірі киянаттан, Корее скон гайіблорін һоркім кылган. Қазақша роман жоқ басылған коп, Бұл күнде халық ішінде шашылған көп. Кәдери хел білгенімше мен де жаздым. Тілеймін болса екен деп асырған көп. іс, Сезмаржин қисап етіп есебінде қарау, уқсату қисаплап кадари-хал алім тенци Зенит-1 Шарм- тат бойынша жоқ-жітік, кемтар, кедей адамдарға берілетін садака. 2. та риха Кокан канДЫҒЫ кезіндегі малға салынған ...Оқушылар! Хиканмыздағы оқиға- лар жоғарыда айтылмыш Сәрсенбайдың үйішіндегі кісілерден басталғаны себепті, Сорсенбайдың кім екендігін һәм пендей кісі екендігін жазамын. Сарсенбай hem бір гылым окымаган момын, мал баққан кісі еді. Атасынан артық дәулет қалма са да, берірек келген соң малы да жақсы болып, жылқысы жүзден асып, екі жүз, үш жүзден кой да бітіп, қатардағы малды үйінің біріне қосылып еді. Бірақ мал жи гынан конілі хош болса да, Сәрсенбайдың жамағаты Қалампыр ғұмырында била ко термей, бұл екеуі балага мұқтаж еді.Сәрсенбай бір тоқал алуды ойлайтын, бірақ Қалампырдан аса алмай, опе-мінеСәрсенбай бір тоқал алуды ойлайтын, бірақ Қалампырдан аса алмай, опе-міне деп жүретін. Бір күні бір құрдасы кымый ішіп қызып отырып, езілмен болса да, шынымен болса да: «Әй, қубас! Сонша малды айдап жүрсің, дүрыстап зекет бер мейсің, кажыға бармайсын, кім үшін жи нап жүрсің? Қалампырдан қорқып, тоқал да алмадың» деген сөздері жанына ба тып еді. Ертеңіне шакырып алып: бір-екі агайындарын Міне, мен сіздерді шақырғаным, «үмітсіз шайтан» деген, «мал бітпес жігіт болмас, құрарына қара, ұл тап- пас қатын болмас, тұрарына қара» деп, бұл уакытка дейін сабыр етіп едім. Жасым болса кырыктыц екеуіне келді, Қалампыр да биыл отыз үште. Қатыным, Пайгамбардың сүнноті гой, сен рұқсат бер! Агайыным, мен енді бел байладым. Сіздер осы жұмысты колға алыңдар, деді. Қалампыр канша ұнатпаған болса да, Сор- сенбаймен басқалар бірауызды болып уағда қылғанын көрiп, imi суып, қолдан еш нәрсе келмесін біліп: Не кылсандар ықтияр. Әуелінде мен де токал алма деген жерім жок, маған несін айтасыңдар?! деп түсі бұзылып, үйден шығып кетті. Мұнан кейін коп уакыт өткізбей, Сәрсенбай өздеріне кырық шақырым жерде Сайболат деген елде түрған, кейіннен опат болган Жарас деген молданың он төртке жетіп тұрған кызын айттырады. Малын түгел беріп, келесі жылы алып та қойды. Марқұм Жарае молда тірі уақытында Шолпанды өзі оқытып, Құраннан екі шыгып, хат танып қалған еді. Қалампыр эр уа қыт Шолпанды күндестікпен сөзімен де, қолымен де ренжітіп жүрді. Шолпан он жеті жасқа келгенде, қыз бала туды. Сәрсенбай кырық беске келгенде ғұмырында бірінші көрген баласы осы еді. Ол зор қуанышта болып, шілдеханаға қанша қыз-бозбала жиып, ойын ойнап, қыз бала демей, кол басына шақырып той қылып, баланың есімін Жамал қойған еді.VII Сезмидин ықтияр әр адамға тен ерес, қалау күндестік байбіше мен тоқалдардың бірін- бірі кере алашулы камелет жетілген, то пыдан кез, есіл ержеткен суйек сындыру ата- анасын ұятқа қалдыру Жамал кәмелетке жеткен соң, күйеуі нің нашар екенін біліп (катта бір тойда көрсе де керек), коніліне күннен күнге увным, қайғы түсе бастады.... Ата-анасы зарыкқанда корген баласы. екенін де ойлап, не себепті жаман күйеу- ге бергеніне кайран қалып жүрді. Ові тен дес қыздардың күйеулерін салыстырып қарағанда, Жұманнан нашар жері жоқ еді. Басқа шет елдерден күйеуіне разы болмай, екінші жігітпен қашып кетіпті дегенді естігенде, ішінен ойлап: «Олар да мен секілді бейшаралар гой» деп ану шы еді. «Олар секілді бір жігітпен көніл қосып кашевм, поленшенін қызы қашып кетіпті деген соз болып, атамның сүйегіn сындырғандай боламын. Разы болып, Жұманга барсам, гұмырымша кор бола мын ғой» деп қайсысын істеуге ақылы жетпей, бағзы уақыттарда түн бойы ой лаумен ұйықтамай да шығушы еді. Әр уақыт осындай уайымда болған соң, Жа мал жүдеп те кетті. Ата-анасы: Қарағым, сен неге жүдеусіңде генде Жай басым ауырады. еді. Жамал осындай уайымдарда болып жүргенде, бір күні Байжанцан Сәрсен байға: «Биыл баламды ұрын жібере мін», - деп сәлем келді. Бұл хабарды естігеннен кейін Жамал- дың қайғысы бұрынғыдан үш есе артты деуге лайық болды. Жамал қанша ішінен капаланса да, басқа бір кісіге айтуының ебін таба алмай, бір күні қолына қағаз бен карындаш алып, тым болмаса конілім- дегі қасіретімнің оннан бір бөлігі шықпас па екен» деп, өз басындағы халіне бір азырақ өлең жазып еді.Шешесі Жамалдың бір қағаз жазып отырып, қасыша бір хат танитын кісі барса, жасыра қойып жүргенін көруші еді. «Бу ның жазып жүргені немене?» деп, Шол пан азырақ түболанып, Жамалга білгізбей, оңашада Жамалдың қалталарын ақтарып, онан еш нәрсе шықпаған соң қағва, кітап салатын сандықшасын қараса, бір кітаптың арасынан мынау өлең шықты. Манағы Жа малдың жазып жүргені сол екен. А.Х ұрын жіберу куйеу Дн тойдың алдында қалындыжка келу шұбалану күмәндану, беліктену, күдіктену. rарiп мусапір, міскін Бейшара 116 Алланың рақматына созамын кол, Адасқан мен бір гаріп таба алмай жол. Атылып біздің басқа түскен тұман, Шаттықпен откіз деймін тілегім сол. Сыртым сау, ішім түтін қапалықта, Бұл күнде көнілім жүдеу, қасіретім мол Тереңге түсіп кетем, үстар тал жоқ, Бір Алла, жалғыз өзің, жәрдемші бол! Бакшада сайрап жүрген сандуғаш ем. Кев болды мен сорлыға құрылган тор. Кел болып көздің жасы өткенім гой, Болмаса арылмаган маңдайда сор. Жайлаған аққу едім шалкар колді, Бұл күні көрініп тұр жаман да зор. Оралдың ілер деуші ем ақиығы, Шынымен жапалаққа болам ба қор?! Мен кайран, атам малға сатқанына, Бір тазды жалпақ елден тапқанына. Аты өшіп, тумай кеткір Жүман деген! Мал беріп, мені озімсіп жатқаныни. Атанып бай баласта қара басқыр, Жүманный не берерсің, мақтаныни? Қазақтың күллі гайып гадетінде, Түскенім бар қасқырдың қақпанына. Атама мен не жаздым кор кылгандай, Болмаса бір мінезбен жақпадым ба? Жасымнан тәрбиелі хан қызындай, Қасірет ақырында тартқаным ба? Әлпештеп ұлдан артық кыз басымды, Өсірген атама обал артканым ба?Бұл сөзді окып корген сон, апасының козінен азырақ жас ке тіп, кылының мұндай қайғыда жүргенін біліп, әлгі қағазды да орнына салып қойды. Енді Шолпан Жамал қанша уайымда болса, сонша кайғыра бастиц, бір күні түнде төсекке жатқан соң Сәрсен байға сөйледі. Қүданың құдіреті, әуелде сен тіл алмай, баланы мунша қай ғы-қасіретке салдың, міне, кормеймісің, Жамалжин озді-өзінен азып, жүдеп кетті. Осы калпымен қор болып кетсе, екі дүниеде бізге разы болар ма, біздің ата-аналык хақымыз мойнымызда емес. пе?- деді. Сәрсенбай не айтарын білмей: Сойтіп жүр ме, сойтіп жүр ме? дей берді. Шолпан ашу ланып: Сөйтіп жүрмей құрысын, өз басында еркін жок, әркімнің қыздырған тіліне еріп, ақырында Жамалдың көз жасына қалып отырмыз. Ата-бабаң істемеген істі кыламын деп би болғансып, бір жылдың ішінде, қане, шыққан мүйізің? деді. (Сәрсенбай әуелі таласып болмай қалғаннан кейін, келер сайлауда құдасының се бебімен би болен да, бір жылға жетпей съезд уақытында бір кісini боқтап, қамшымен салып қаламын деп, билігінен түсіп қалган еді). Сәрсенбайдан берекелі жауап шықпаган соң, Шолпан тағы да сұрады: Енді өстіп Жамалды сүймеген кісісіне береміз бе? деп. Сонда Сәрсенбай қайраттанып: Осы не былшылдап отыр? Құдайдың жазғанынан артық не қыламыз, екінші кісіге береміз десең, Байжан болыстармен косылып, біздің жанымызды қоя ма? Малымыздан құрық, басы- мыздан сырық түсіре ме? «Қатын дүшпан» деген осы, болмаса бұл созді айтар ма едің, деді. Сәрсенбайдың жуас, қорқактыгы Шолпанға бұрыннан мәлім, ем бұл сапарда да пікірі тамам көрініп қалған себепті, енді бұл тұста Сореснбаймен ақылдасып, бастарына түскен уайымды бөлісуден үміт үліп, сол түннен былай Жамал хақында Шолпан. онымен ешнәрсе сөйлеспейтін болды. Бас аман, малы түгелдердің көңілі шаттыкта, Жамалдын коцілі һомон қайғыда болумен біраз уақыт отіп еді. Жамал қанша кайгылы болса да, сырын халыққа білгізбес үшін, һәм жабыққан коңілін котеру үшін, қыз-бозбала жиналган ойын-тойдан 117қалмаушы еді. Және де Жамал бол маған ойынның қызығы аз секілді көрінуші еді. Қые ортасы болган еді. Бір күні сол елде бір байдың баласы болмай жүріп, жамагаты ұл тапканга, қыз-бозбала үшін үлкен мәжіліс-шілдехана бол ды. Атырабындагы ауылдың кыздары тамам келіп, Жамал да заір болды. Ағаш үйдің кең бір бөлмесіне тө рінен есігіне шейін халык толған еді. Бұл елде ойын-сауық әлі қалмаған, болғанға бір қыз, бір жігіттен қатар отырғызатын әдет бар еді. Жиылған- дар бірі өлең айтып, екіншілері қал жыңдасып, ойын әлі қызып бастала қоймаган уақытта есіктен: «Кеш жарық!» деп, бір-екі жігіт кіріп келді. Бағзы бозбалалар: - Міне, бір сыпайы жігіттер келді. Қай жерге отырғызамыз? деп акыл- даса бастап, көп кешікпей біреуін Жамалдың қасына әкеліп отырғызды. Бүл жігітті біздін Жамал таны майтын еді. Локін Жамалдың ка сына отырғызудан бір тәуір жігіт екендігі аңланды. Бұл жігіт отырып болған сон, үйдегілерге қысқа-қысқа спобен амандасып, соңынан Жамалга қарап: Сіз де сәлеметсіз бе? деп қой ды. Бұл жігіт орта бойлы, қиянатты, бетінде азырақ қорасан дағы бар, жана мұрт шығып келе жатқан, сойлеген созі сыпайы, әдепті, киімі ногайдалау Гали есімді бір зат еді. Колденеңнен қарап салыстырганда бұл үйдегі жігіттердің абзалы Ғали, қыздардың абзалы Жамал секілді көрініп, екеуінің қатар отырулары да бек жарасып кетті. 118 256 118Ғали бір болыста басқа ауылнайға қа раған Дүйсебек деген кісінің, баласы еді. Жасынан талапты болып, Қызылжар, Троицкідегі медреселерде оқып жүріп жа не де частный учительден оқып та орысша изырақ сөйлеп, жазарлықтай шамасы бар еді. Мұсылманша жаксы оқыған болса да, елге шығып молда болмий, соңғы уакыт тарда оқуды да қойып, азырақ саудаға ай налысып еді. Атасы бай адам болмаса да, Ғали инабатты жігіт болып, әрдайым алыс-беріс істерінде уағдала сында опашыл болғандығы көрінгенге байлар шамалап несие беру ден тартынбаушы еді. Әуелгі уақыттарда оқуда больні, бұл уақыт тан саудамен жүрген себепті елде тұруынан тұрмауы көбірек болы өзін халық, халықты өзі анық танымайтын да еді. Тек сыртынан Дүйсебектің баласы талапты, еті тірі жшіт, кысы-жазы үйде отыр май оку оқып, косіп қылады деуші еді. Жапада откен бір жормец- кеде алыс-берістерін бітіріп, бір-екі жүз теңгелеп пайда қылып, үйіне қайтып, агайынды аралап амандықта жүргенде, осы ойынга кез келген еді. Ғали Жамалмен қатар отырған соң, бір-бірінің халін һәм кім екендіктерін сұрап-білісті. Ғали Жамалдың бұрынғы көріп жүрген жігіттерінен сөзге ұстарак, сұраған сөзіне толық жауап қайтарып, һәм өзі де ләззатты сөздер сөйлей бастағанға маңайында ғылардың не істеп, не сойлеп, не ойнап жатканын естімеген секілді ұмытып, шын ыкыласпен кеңеспек те еді. Әртүрлі ойын болып, ақырында «Бұғыбай», «Мыршилий мырыш» деген ойындар ти мам болған соң, бір жігіт бір белбеуді есіп алып: Енді, әлеумет, олең айтасыңдар, айтпайсыңдар, айтпаған дарыца мінекей, деп, колындагы есілген тоқпақтай белбеуін көрсетіп, қорқытып, аралап жүре бастады. Білген калдарынта Ғали мен Жамалдан баска бозбалалар өлең айтып жатса да, өлең дері қашаннан бері айтып келе жатқан ескі өлеңдер еді. Енді өлең айтуға рет әуелі Ғалиға, сонан соң Жамалға келіп еді. Ғали дом быраны әкеліп ұстатқанның соңында: «Менің өлең айту әдетімде жок еді, білмеуші едім», деп күлімсіреп отырып: - Қайыр, енді көңілдеріңіз калмасын, деп көркем әнмен дом бырага дауыс қосып сойледі: AP Ал сөйле, келді кезек енді, Ғали, Керілмей ұста қолға домбыраны! Рух берген мәжіліске, қызмет көрсет,Сайратып тіл мен жақты болса халі. Онерің болса ішінде шыгар сыртка, Бұл жерде жасырудың болмас мәні. Қандырып құлақ құрышын тындаушының, Жарайды, міне, жігіт, десіп полі. Секілді райхан гүл бакшадағы, Уылжып жігіттіктің тұрған шағы. Таба алмай айтар орын жүру уші едің, Естіртші жас елдердің болса өні. Нақышиен сандугаштай жүз құбы Даусыңды түрлендіреец келер сопі Жастыкка сауық-сайран еткен Емес пе жігіттіктің раушаны? күнің. Тыңдаушы асыл сөзді табылғанда, Айтушы тартыпар ма жопе тагы Қадірлес құрбыларың жиналғанда, Тарқасын разы болып сынбай сағы. Жасымнан елде жүрмей, остім шетте, Демесін кәне елді сағынғаны. Құрбыңа жатырқамай иш сырынды, Жүйріктей бауыр жазып бабындагы. Умытпа мысилды да деп айтылған, Түлкіні тазы алады табындагы. Болады не порседен және де ескер, Жігітке абыройдың табылмағы. Емес пе екі жүрек бірдей келсе, Арада махаббат оты жағылмағы. Мінеки, домбыраңыз, тоқтадым мен, Сейдесін сұлу Жамал жанымдағы! Гали бүл арадвайтын болдым ден, домбыраны Жамалга үсын ганда, отырған халық: «Мырза, тагы айта түсіңіз?», деп отініш айткан сон, Рали тағы да мынау оленді айта бастады: APMA 120 + Жақсы қыа баға жетпес бір гауһар тас, Он алты, он жетіге жеткенде жас. Жаннаттың пісіп тұрған алмасындай, Қол жетпес, қандай жігіт ләззат алмас. Сұлу қыз ракаттың кілті емес пе? Қолына түсіре алсаң, бардағы аш. Тізілген меруерттей отыз тісі.Нұрлы жүз, жайнаган коз, қиылған қас. Текеде камшат бөрік, киген асыл, Сылдырлап алтын шолпы, иықта шаш Бұралған тоты құстай мүшелері, Бозбала сұхбаттасқан болмай ма мас. Қатасыз осы айткандай болып түрса, Жолында сондай қыздың кинр ем бас... Ғали бул олеңді айтып болған соң, отырган рез айтты: аспасы . + Жамал Сейле, тілім, шешіліп осындайда, Құрбылармен бір жерге косылганда Отырмассың үнемі терде бүйтіп, Еріксіз-ақ қоярсың тосылғанда Емес пе едік, япырым-ау, кете бала, Білетұғын жастықпен есті шала. Белгісі жоқ екен гой өткен күннің, Қатар түзеп кыз болдық, міне, кара! Қыз байғұс ел-жұртына келген қонақ. Мысалы, қызгалдактай түмыры шолак. Күн келер өз басынан ерік кетер, Қалалық осындайда күліп-ойнап.... IX Бұл күні Ғали мен Жимал әбден сөйлесіп, әркайсысы хал ахуалын біліскен еді. Іштерінен бір-біріне ұнағандығы білініп, «бір көрген біліс, екі көрген таныс» мұнан былай да кез келіп жүрерміз ден, бұл сапарда айырылысқан еді. Ғали олі калың бор- меген бір таланты жігіт болганга, Жамалдың күйеуіне наразы лыгына карай екі тараптан да бір-біріне махаббат байланды деуге лайық болды. тамам болу тупису жаннат адал му сылмандар жанының о дуниеде ракатта болатын мекені деген тусінік қатасыз патесіз катта апбетти. Не үшін десеңіз, екеуінің де сол ойын болған түндегі сөздері көңілдерінен кет пей һаман бірін-бірі ойлайтын болды, Мүнан кейін Гали Сәрсенбайдың үйіне бір-екі мәрте келіп кеткен уақытта, Ғали мен Жамалдың бір-біріне көз қарауларын байқап түрған кісі болса, екеуінің де коздерінде: «Мен сені жаным-тоніммен сүйемін» деген жазуды оқығандай болар. еді... 121Осылайша Ғали, Жамал дос болып, әрбір лайықты уақыттарда жолығып, сүхбаттасып жүріп, кые отіп, жаз да келді. Бұл екеуінің ко цілдерінде бір гана ой бар еді. Бірақ бір-біріне бұл күнге шейін айтуга әрқайсысы өздеріне сенбеген се кілді болып, үндемей жүруші еді. Бұл ойын Жамал сойлесе, Ғали қабыл алуы, Ғали сөйлесе, Жамал қабыл алуы шүбәсіз болса да сөй леуге екеуінің ойындағы мақсат тары бір болған секілді қауіптері де һәм бір еді. Жамал мен Гали аз күнгі ойын-күлкінің кызығымен өздерін дүниедегі бакытты адам дардан санап жүргенде, бір күні бұларға үлкен қасіретті хабар ес тілді: «Байжан мен Сәрсенбайдың арасындағы уағдалары болып, ен ді бір айда Жүман күйеу үрын ке ліп, калыңдық ойнайды», деген өсек расқа шықты. Бұл ренішті хабар бүл күнге шейін Жамал мен Ғалидың іштерінде сактап жүрген сырларын бір-біріне білдіруге се беп болды. Бұл айта алмай жүрген сырлары екеуі қалай ғұмырлық жолдас болып. Жұманнан Жамал- ды құтқару екен. Бірақ әрқайсысы да өздерінен басқа ешбір жәрдемші болмаган ға текке халыққа масқара болып, мақсатка жете алмай қаламыз ғой деп қорыққан екон. Енді мына дий «Жуман келеді» деген хабар аныққа шыққан сон, дүниеде бі- рінен бірі болек тұрудан қапаста жатқанды артығырақ көріп, не болел да, екеуі қосылуға бір жол қарамақшы болып, енді қай күні 122 256 122бір жолықса, бұрынғы іштегі жүмбақ болып жатқан сырларын таласып сөйлемекші болып түрғанда, Жамалға Ғалидан бір хат келіп жетті. Окып корсе, бұл еді: Тұра алмадым толыксын хат жазбаска, Зылиқа мен Жүсіпті қосқанындай, Ішкі сырды білгізіп замандасқа. Екі көңіл бір жерде қосылса егер, Не қызық бар жаһанда онан басқа ?!.. аспасы + Бұл хатты Ғалидан Жамалға алып келген жігіт әр уақыт бұл екеуінің арасында осындай құпия хабарлар һәм хаттар тасып жүретін, Галидың бір анык сонген кісісі еді. Бүгін бұл хатты Жамалга тапсырып: Жауабын ертенге шейін даярлап қоярсын, мен бір ауылга барып қайтамын, деп кетіп қалды. Жамал бұл хатты үш-торт марте оқып шығып, бір қызып, бір суып, Жұманға барса, ғұмы рынша қайғы-қасіретте өтетінін ойлап. Радимен кашса, не түрлі ұят-машақаттар болып, ақыры нешік болатынына көзі жетпей, вз дағдарып, көзінен моншақ моншақ жастарды төгіп алды. Біраз дан соң тағы да қайраттанып: «Тәуекел, Алла баска салган сон, не де болса көтердім. Калимен ғұмырымша қол ұстасып жүрсем де арманым болмас», деп ойлады. Егер де Галимеп каша қалса, кім тілектес, жәрдемдес боларын ойлағанда, өзінің шешесі Шолпаннан басқа ешкім көліне көрінбе ді. Шешесіне сиынатын себебі оқушыға да молім. Шолпан әуелден Жамалды Жұманға беруге разы болмай, Сәрсенбайға тілін алғыза алмай қойған еді. Екінші, Жамал ержеткен соң Жүманға көңілі наразы болып жүргенін де сезіп, хатта сол мезгілде Жамалдың жазып жүрген өлеңін де тауып алып оқиды деп жоғарыда жазып едік. Үшінші, Жамал мен Ғалидың жақын болып жүргендерін біліп, коріп жұрее де, білмегенсіп жүруші еді. Жамалды Галига лайық көрген секілді болып, Ғалиды шын ыкыласымен баласын дай жаксы коруші еді. Ұзын создің қыскасы, акырында Жамал Ғалидың жалған сөздерін қабыл алып, қарсы жауап та жазып, ертенінде манагы жігітке тапсырды.... X Рали бул хатты оқығаннан кейін сол күні өзіне сенімді құрбы- дары Жүніс, Нұрмаш деген жігіттермен күн батқаннан түн орта сына шейін ауылдан аулақ бір оңаша жерде акылдасқан еді Гали: Мінекей жігіттер, бала жастан бі рімізге «сен деспей ойнап оскоп құрбы едік. Қазір де мен мынандай бір қиялға түсіп тұрмын. Айтқан сертіне қыз жетін, мен жетпей калсам, маған тірідей олім ғой деп ойлаймын. Мен тәуекел деп бұл іске басымды байладым, сендер не акыл айтасындар?- деді. Әлгі жігіттер: Оның бізге несін айтасың, біздің сенен аянар еш пореемів жок. Бұл заманда кыздың басында ерік бар гой, азар болса малын алар, кім кызды тегін береді. дегеннен кейін Ғалидың қуанганнан екі козі жайнап кетіп: Не қылса да осы іске бір опер-қайрат сте көріңдер, деп, ер тең тағы да ақылдаспақшы болып тарқасты. Бұл үшеуі ертеңіне һәм бас қосып, бұл жолғы мәслихаттары: әуелі Ғали Жамалға барып, оңашада әбден сөйлесіп, қай күні қашатындарын уағдала суға каратты. Коп кешікпей Гали да бір күн түнде. Сәрсенбайдың аулының түсындағы бір сайда, сүйіктісі Жамалмен келешекте бірге рақат гүмыр өткізулерінің желісін сөйлеп түр еді. Дүниеде бұл екеуі үшін бір жақтан істің акыры нешік болады деген үлкен кор- қыныш, екінші жактан дұшпанның қолына түспей құтыламыз ба деген қуанышпен жүректері лүпілдеп, бірінің қолы бірінің мой нында болып, екі ғашық бір ойда еді.... Жамал Ғалиға айтты: Анау күнгі саған жазғаннан кейін менің оңім де бұзылып жүрсе керек, апам оңашада қайта-қайта: «Қарағым, неге мұнша сарғайып кеттің, сырыңды айт, бөтен ойын болса, менен жасырма, мен сенің біреуге кор мұқтаж болмаганыңды ойламасам, саган жамандык тілер деймісің?» деген соң және апама сенген соң, бар сырымды сойлеп едім: «Олай болса, қарағым, бетіңнен жарыл қасын. Ғалиды мен жек көрмеймін, бірақ қайтейін, Құдайтагала сепі бір жаманга байластырып қойган соц. деп жылап та жіберіп, ақырында өзі бізді шығарып жібермекті болды, деді. Бұған Ғали да бихисап қуанып, екеуі ендігі жексенбіге осы сайды белгі кылып, уағда байласты. Ғали үйіне келіп, өзінің бұл іс хақында ақылдас болып жүр ген құрбыларымен сойлесіп, келер жексенбіге ит сай мазмун жаз